Akustik Rapor Nedir?
Akustik rapor, bir binanın, işletmenin veya mekanın ses yalıtım performansı, çevresel gürültü düzeyi ve mevzuata uygunluğunu belgeleyen teknik dokümandır. Yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, müzik yayın izni, işyeri açma ruhsatı ve çevre izni gibi pek çok yasal süreçte zorunlu evrak olarak talep edilmektedir.
Kipdaş Mühendislik olarak TÜRKAK akreditasyonumuz (AB-0968-T) ve T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Ölçüm ve Analizleri Yeterlik Belgemiz (Y-34/305/2022) kapsamında çevresel gürültü kaynaklı akustik raporlar hazırlamaktayız.
Ayrıca, Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik çerçevesinde mimari akustik rapor hizmetleri sunmaktayız.
Gerekli ölçüm, analiz ve raporlama süreçlerini yürütmekle birlikte, işin başlangıcından sonuçlanmasına kadar tüm süreci yakından takip ederek başvuru aşamalarında müşterilerimize destek sağlıyoruz.
Akustik Rapor Türleri
Türkiye’de akustik rapor kavramı, iki ayrı yönetmelik çerçevesinde farklı amaçlarla düzenlenmektedir. Doğru rapor türünün seçilmesi, başvurunun ilk seferde onaylanması açısından kritik öneme sahiptir.
1. Müzik Yayın İzni / Çevresel Gürültü Akustik Raporu
Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği kapsamında, müzik yayını yapan işletmelerin ve çevreye gürültü yayan tesislerin hazırlatması gereken rapordur. Restoran, kafe, bar, gazino, düğün salonu, otel, deniz aracı ve eğlence mekanları için Müzik Yayın İzin Belgesi başvurusunda zorunludur.
2. Mimari Akustik Rapor (Yapı Ruhsatı Aşaması)
Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında, yapı ruhsatı aşamasında belediyeye sunulan rapordur. Yapı elemanlarının ses yalıtım özelliklerini, iç ortam gürültü düzeylerini ve reverberasyon sürelerini içerir.
3. Akustik Proje
Belirli ölçek ve karmaşıklığın üzerindeki binalar için mimari akustik rapor yerine bina akustiği uzmanı tarafından hazırlanan detaylı projedir. Konser salonu, opera, sinema gibi özel akustik tasarım gerektiren yapılar için zorunludur.
4. Akustik Performans Belgesi
Binanın tamamlanmasının ardından, yapı kullanma izin belgesi aşamasında sahada yapılan ölçümlerle binanın yönetmelik şartlarını sağladığını belgeleyen rapordur. Geçerlilik süresi 10 yıldır.
5. İç Mekan ve Hacim Akustiği Raporu
Konser salonu, tiyatro, sinema, konferans salonu, ofis, çağrı merkezi, sınıf, stüdyo gibi mekanların kullanım amacına uygun akustik konforu sağlamak için hazırlanan rapordur.
Müzik Yayın İzni İçin Akustik Rapor
30 Kasım 2022 tarih ve 32029 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği uyarınca, müzik yayını yapan işyerleri Müzik Yayın İzin Belgesi almakla yükümlüdür. Bu belgenin alınmasındaki en kritik bileşen akustik rapordur.
Hangi İşletmeler İçin Gereklidir?
- Restoran, lokanta, içkili lokanta, kafeterya
- Bar, gazino, gece kulübü, diskotek
- Düğün salonu, kına salonu, balo salonu
- 5 yıldızlı oteller, butik oteller, tatil köyleri
- Motel, pansiyon, apart otel, kamping
- Tema park, aqua park, luna park
- Açık alan eğlence tesisleri ve beach club
- Tur teknesi, gezi teknesi, yat, kruvaziyer gemi
- 5 günden uzun açık hava etkinlikleri
Müzik Yayın İzni Belgesi Süreç Takibi
Akustik rapor süreci tamamlanan işletmelerin talebi halinde Müzik Yayın Ruhsatı için danışmanlık hizmeti sunuyoruz. Bu kapsamda gerçekleştirdiğimiz süreçler:
- E-Devlet üzerinden Müzik Yayın İzni başvurusu
- Müzik yayın izinine ilişkin taahhütnamenin hazırlanması
- İl Müdürlüğüne sunulacak belgelerin derlenmesi
- İl Çevre Müdürlüğünde süreç takibi
- Belge ücretinin döner sermayeye yatırılması yönlendirmesi
- Müzik Yayın Ruhsatının firma adına alınmasına kadar takip
Mimari Akustik Rapor ve Yapı Ruhsatı
Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik, 31 Mayıs 2017 tarih ve 30082 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış, 1 Haziran 2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik, yeni yapılacak tüm binalar için yapı elemanlarının ses yalıtımı, iç ortam gürültü düzeyleri ve reverberasyon süreleri konularında zorunlu kriterler getirmiştir.
Hangi Binalar İçin Mimari Akustik Rapor Yeterli?
Aşağıdaki kriterlere uyan binalarda akustik proje yerine mimari akustik rapor düzenlenmesi yeterlidir:
- Merkezi iklimlendirme sistemi bulunmayan, bodrum katı ve çatı arası hariç en çok 4 katlı konutlar
- Yalnızca bir bodrum katın inşaat alanı hariç toplam inşaat alanı 2.000 m²’yi geçmeyen yapılar
- Tek işleve sahip ve küçük ölçekli binalar
Hangi Binalar İçin Akustik Proje Zorunlu?
- Bir bodrum katı ve çatı arası hariç yediden fazla katlı konutlar
- Toplam inşaat alanı 2.000 m²’yi geçen ikiden fazla katlı konut dışı binalar
- EK-2 Tablo 2.1’de verilen bina işlevlerinden birden fazlasını içeren binalar
- Konser ve dinleme salonları gibi özel akustik tasarım gerektiren kullanımları içeren binalar
- A veya B akustik performans sınıfını hedefleyen binalar
Mimari Akustik Rapor Hazırlanma Süreci
- Çevresel Gürültü Analizi: Akustik ölçüm veya stratejik gürültü haritalarından elde edilen veriler
- Akustik Performans Değerinin Belirlenmesi: Yönetmelikte belirtilen asgari performans değeri tespiti
- Mevcut Akustik Performansın Simülasyonu: Mimari projedeki detaylarla simülasyon
- Karşılaştırma ve Sınıflandırma: Asgari ile mevcut performansın karşılaştırılarak sınıf tayini
- Rapor Düzenlenmesi: D1 sertifikalı uzman imzasıyla raporun teslim edilmesi
Akustik Performans Sınıfları
Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik, binaları akustik konfor açısından A’dan F’ye 6 farklı sınıfa ayırır. Her sınıf, kullanıcı rahatsızlığı ve ses yalıtım performansı açısından farklı kriterleri yansıtır.
- A Sınıfı: En yüksek akustik konfor seviyesi
- B Sınıfı: Yüksek akustik konfor
- C Sınıfı: Standart akustik konfor (konut amaçlı binalar için minimum gereklilik)
- D Sınıfı: Tadilat ve yenileme durumunda minimum gereklilik
- E ve F Sınıfı: Yetersiz akustik performans (yeni yapılarda kabul edilmez)
İlk kez yapı ruhsatı alacak projeler için en az C sınıfı, tadilat ve yenileme durumunda ise en az D sınıfı akustik performans sağlanması zorunludur.
Akustik Performans Belgesi
Akustik Performans Belgesi, binanın tamamlanmasının ardından sahada yapılan ölçümlerle binanın yönetmelik şartlarını sağladığını kanıtlayan belgedir. Yapı kullanma izin belgesi aşamasında talep edilir.
Performans Belgesi Sürecinde Yapılan Ölçümler
- Rw (Hava Doğuşlu Ses Yalıtım Değeri): İç duvar, dış duvar ve döşemeler için
- Ln,w (Darbe Sesi İletim Değeri): Döşemelerde üst kattan gelen darbe sesi
- D2m,nT,w (Cephe Ses Yalıtım Değeri): Dış cepheden gelen gürültüye karşı yalıtım
- RT60 (Reverberasyon Süresi): Mekan içi yankı süresi ölçümü
- Mekanik Ekipman Gürültüsü: Klima, jeneratör, asansör vb. kaynaklı ölçümler
- Elektrik Odası Ölçümleri: Her blok için ayrı değerlendirme
Belge İçeriği
- Sahada yapılan ölçüm sonuçları
- Kullanılan yapı elemanlarının fotoğraflı veya teknik raporlanmış hali
- Ölçüm cihaz bilgileri ve kalibrasyon sertifikaları
- Ölçüm sonuçlarının yönetmelik limitleriyle karşılaştırması
- “Uygun” veya “Uygun Değil” değerlendirmesi
Akustik Performans Belgesinin geçerlilik süresi 10 yıldır. Ancak dış gürültü düzeyinde veya binanın akustik tasarımını etkileyecek herhangi bir değişiklik yapılması durumunda belgenin yeniden düzenlenmesi gerekir.
Hacim Akustiği Danışmanlığı
Hacim akustiği; bir mekanın içindeki ses kaynağından çıkan seslerin, dinleyicilerin kulaklarına en iyi koşullarda ulaşmasını sağlayan akustik disiplinidir. Hacmin geometrisi, ses yutucu, yansıtıcı ve saçıcı malzemelerin kullanımı, mobilya seçimi ve yerleşimi, tavan yüksekliği ile yapı malzemeleri belirli bir mekanın akustik profilini şekillendirir.
İşlevi Dinlemeye Yönelik Mekanlar
Aşağıdaki mekanlarda hacim akustiği çalışması büyük önem taşır:
- Konser salonları, opera salonları, tiyatro salonları
- Konferans salonları, çok amaçlı salonlar, oditoryumlar
- Sinemalar ve dublaj stüdyoları
- Ses kayıt stüdyoları ve TV stüdyoları
- Sınıflar ve toplantı odaları
- Dini mekanlar (cami, kilise, sinagog)
İşlevi Dinlemeye Yönelik Olmayan Mekanlar
Bu mekanlarda da akustik konfor önemlidir ve çoğu zaman kullanıcı rahatsızlıklarına neden olur:
- Konutlar, oteller, hastaneler
- Hava limanları, stadyum ve spor salonları
- Bankalar, restoran ve yemekhaneler
- Ofisler, açık ofisler, çağrı merkezleri
- Bekleme salonları, fuayeler, lobiler
- Eğlence ve alışveriş merkezleri
- Mağazalar, kütüphaneler, müzeler
İç Mekan Akustik Kontrolünde Sık Karşılaşılan Problemler
Projelendirme aşamasında akustiğin hesaba katılmaması, sonradan ciddi sorunlara yol açar. Özellikle ofislerde sıkça karşılaşılan problemler:
- Yoğun ses trafiği ve anlaşılmayan konuşmalar
- Uzun süreli toplantılar sonrası baş ağrısı
- Konsantrasyon güçlüğü ve verim düşüşü
- Aşırı yankılı veya boğuk sesli mekanlar
- Komşu mekanlardan duyulan sesler
Bu sorunların önlenmesi için tavan, duvar ve zeminde ses yutucu ve yansıtıcı malzemelerin doğru kullanımı gerekir. Tavanda akustik panel veya asma tavan, duvarda akustik kumaş kaplı paneller, zeminde halı ve ses yutucu malzemeler tercih edilen çözümlerdir.
Yapı Akustiği Danışmanlığı
Yapı akustiği; yapı içinde veya dışında doğan seslerin yapının bölümlerine geçme ve yayılma biçimlerini inceleyen, geçmemesi ve yayılmaması için alınması gereken önlemleri içeren akustik dalıdır. Kendi içerisinde iki ana disipline ayrılır.
Hava Doğuşlu Gürültü Denetimi (Ses Yalıtımı)
Yapı içerisindeki farklı işlevli hacimlerin birbirleriyle komşuluk ilişkilerini ve bu hacimlerde oluşan dış ortam, kullanıcı kaynaklı gürültüler ile yapıya hizmet eden mekanik ve elektriksel servis ekipmanlarından kaynaklanan gürültülerin denetimini kapsar.
Hava doğuşlu gürültü kaynakları arasında klima santralleri, pompalar, hidroforlar, eşanjörler, egzost fanları, jeneratörler, chiller soğutma grupları ve soğutma kuleleri yer alır. Bu ekipmanlara ek olarak havalandırma kanalları, ısıtma-soğutma boruları, egzost boruları, tesisat boruları, elektrik tavaları ve elektrik kabloları da değerlendirme kapsamındadır.
Katı Doğuşlu Gürültü Denetimi (Darbe Gürültüsü Yalıtımı)
Darbesel ses, bir nesnenin başka bir nesneye çarpmasıyla meydana gelir. Üst kattaki kullanıcıların topuk sesi, masa veya sandalyelerin çekilme sesleri darbe gürültüsünün tipik örnekleridir. Bu sesler hava yoluyla değil, katı yapı elemanları (duvar, döşeme vb.) içinden yayılır. Döşemelerde önlem alınmadığında duvarlara da yayılarak etkisini artırır.
Yapı Akustiği Çalışmalarımız
- Akustik projelerin hazırlanması
- Akustik hesap ve simülasyon raporlarının oluşturulması
- Uygulanabilir ve uygun maliyetli sistem detayı çözümleri
- Akustik tasarım raporlarının sunulması
- Shop drawing (imalat çizimi) kontrollerinin yapılması
- Saha uygulama kontrolleri
- Akustik malzeme ve sistemlerin akredite laboratuvarda ölçümleri
- Profesyonel ekipmanlarla saha ölçümleri ve raporlama
Akustik Raporu Kim Hazırlayabilir?
Akustik rapor türüne göre farklı yetki belgeleri gerekmektedir. Yetkisiz kişi veya kuruluşlarca hazırlanan raporlar resmi olarak geçersizdir.
Çevresel Gürültü Akustik Raporu İçin
- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan Yeterlik Belgesi
- TÜRKAK akreditasyonu (TS EN ISO/IEC 17025:2017)
- A Grubu Yetkinlik Belgesi’ne sahip personel
Mimari Akustik Rapor İçin
- D1 Temel Bina Akustiği Sertifikası (akustik uzmanlığı belgesi)
- Yapım sonrası ölçümler için D1 ve D2 sertifikası
- İlgili meslek grubundan (mimar, inşaat mühendisi, makine mühendisi, elektrik mühendisi, fizik mühendisi, akustik mühendisi) olmak
Kipdaş Mühendislik olarak hem TÜRKAK akreditasyonumuz hem de D1 sertifikalı uzman ekibimizle her iki rapor türünü hazırlama yetkisine sahibiz.
Akustik Rapor Hazırlama Süreci
1. Ön Değerlendirme
İşletmenizin ya da projenizin türü, hangi yönetmelik kapsamında değerlendirileceği ve hangi rapor formatına ihtiyaç duyulduğu belirlenir. Mevcut projeler, ruhsat bilgileri ve varsa önceki raporlar incelenir.
2. Çevresel Gürültü Analizi
Bina veya işletmenin bulunduğu alandaki mevcut çevresel gürültü düzeyi, akustik ölçüm veya stratejik gürültü haritalarından elde edilen veriler ile tespit edilir.
3. Saha Ölçümleri
Class 1 sertifikalı, kalibrasyonlu ses seviyesi ölçerlerle saha ölçümleri yapılır. Müzik yayını yapan işletmelerde müzikli ve müziksiz iki ayrı senaryoda ölçüm gerçekleştirilir. Yapı akustiği için yapı elemanı bazında ses yalıtım değerleri ölçülür.
4. Simülasyon ve Modelleme
Gerekli durumlarda profesyonel akustik simülasyon yazılımları kullanılarak ses yayılım modellemesi yapılır. 1/3 oktav bant analiziyle frekans bazlı değerlendirme gerçekleştirilir.
5. Raporlama ve Teslim
Hazırlanan rapor elektronik imza ile dijital ortamda iletilir. Çevresel gürültü raporları Bakanlık web uygulamasına yüklenir.
6. Başvuru Desteği
Müzik yayın izni veya yapı ruhsatı başvuru sürecinde teknik danışmanlık sağlanır. Olası uygunsuzluk durumlarında ek ölçüm ve iyileştirme önerileri sunulur.
Akustik Rapor Almamanın Sonuçları
İhtiyaç duyulan akustik raporun alınmaması veya yetkisiz kuruluşlardan alınması durumunda işletme ve yapı sahipleri ciddi yaptırımlarla karşılaşır:
- Müzik Yayın İzni Olmadan Faaliyet: 2026 yılı için 419.509 TL idari para cezası (Özel Çevre Koruma Bölgelerinde iki kat)
- İşyeri Açma Ruhsatı Riski: İlgili belediye ruhsatı vermeyebilir veya iptal edebilir
- Yapı Kullanma İzin Belgesi Engeli: Akustik gerekliliklerin sağlandığı belgelenmedikçe iskan alınamaz
- Yıllık 3 İhlal Halinde: Müzik yayın izni iptal edilir, 2 yıl süreyle yeniden başvuru yasağı
- Komşuluk Şikayetleri: Sürekli denetim ve cezai işlem riski
- Kurumsal İtibar Kaybı: Müşteri güveninde azalma
Neden Kipdaş Mühendislik?
- TÜRKAK Akreditasyonu (TS EN ISO/IEC 17025:2017, AB-0968-T)
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yeterlik Belgesi (Y-34/305/2022)
- İSGÜM Yeterlik Belgesi (No: 388)
- D1 sertifikalı bina akustiği uzmanları
- 2012’den bu yana faaliyet gösteren güvenilir laboratuvar
- Class 1 sertifikalı son teknoloji ölçüm cihazları
- Profesyonel akustik simülasyon yazılımları
- Hızlı raporlama (genellikle 1-3 gün içinde teslim)
- Ücretsiz danışmanlık ve uçtan uca süreç takibi
- İstanbul merkezli, Türkiye geneline saha hizmeti
- EA ve ILAC ile çok taraflı anlaşma çerçevesinde uluslararası geçerlilik
Sıkça Sorulan Sorular
Akustik rapor ile akustik proje arasındaki fark nedir?
Akustik rapor; küçük ölçekli ve tek işlevli binalar için proje müellifi veya akustik uzman tarafından hazırlanan, ses yalıtım özelliklerini ve detayları içeren belgedir. Akustik proje ise belirli ölçek ve karmaşıklığın üzerindeki binalar (7’den fazla katlı konutlar, 2000 m²’yi geçen yapılar, konser salonları vb.) için D1 sertifikalı bina akustiği uzmanı tarafından hazırlanan kapsamlı projedir. Akustik proje, mimari ve tesisat projelerinden ayrı olarak düzenlenir.
Akustik raporun geçerlilik süresi ne kadardır?
Geçerlilik süresi rapor türüne göre değişir. Müzik Yayın İzin Belgesi 3 yıl geçerlidir; bu sürenin sona ermesinden 6 ay önce yenileme başvurusu yapılmalıdır. Akustik Performans Belgesi 10 yıl geçerlidir. Mimari akustik rapor ise binanın yapı ruhsatı süresince geçerlidir. Yapıda veya işletmede akustik tasarımı etkileyecek değişiklik olması halinde tüm raporların yenilenmesi gerekir.
Akustik raporu kim hazırlayabilir?
Müzik yayın izni için hazırlanan çevresel gürültü akustik raporu, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan yeterlik belgesi almış ve TÜRKAK tarafından akredite edilmiş laboratuvarlar tarafından hazırlanır. Mimari akustik rapor ise D1 Temel Bina Akustiği Sertifikası’na sahip mimar, inşaat mühendisi, makine mühendisi veya akustik mühendisi tarafından düzenlenir. Yapım sonrası ölçümler için D2 sertifikası da gereklidir.
Akustik rapor ne kadar sürede hazırlanır?
Çevresel gürültü kaynaklı akustik raporlar, saha ölçümlerinin tamamlanmasından sonra Kipdaş Mühendislik olarak genellikle 1-3 gün içinde teslim edilmektedir. Mimari akustik rapor süresi projenin büyüklüğüne göre değişir; tipik bir konut projesi için 7-15 iş günü yeterli olabilirken, karmaşık çok işlevli yapılar için 3-4 hafta sürebilir.
Konutum için akustik rapor şart mı?
1 Haziran 2018 tarihinden sonra yapı ruhsatı alan tüm konutlar, Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında akustik rapor veya akustik proje ile belediyeye başvurmak zorundadır. Yönetmelik konut amaçlı binalar için minimum C sınıfı akustik performans şartı getirir. Tadilat ve yenileme durumlarında ise en az D sınıfı performans sağlanmalıdır.
Mevcut işyerimde yenilik yaparsam yeni rapor gerekir mi?
Evet. Müzik yayın izni almış işletmelerde hoparlör sayısı, ses sistemi konfigürasyonu, mekan iç düzeni veya işletme türünde değişiklik olması halinde mevcut akustik rapor geçersiz sayılır. Yeni koşullara göre rapor yenilenmeli ve İl Müdürlüğüne yeni başvuru yapılmalıdır. Aksi takdirde denetimlerde idari yaptırımla karşılaşırsınız.
Akustik performans sınıfı nasıl belirlenir?
Akustik performans sınıfı; hava doğuşlu ses yalıtımı (Rw), darbe sesi iletim değeri (Ln,w), cephe ses yalıtımı (D2m,nT,w) ve reverberasyon süresi (RT60) gibi parametrelerin yönetmelikte belirtilen tablo değerleriyle karşılaştırılması sonucu A-F arasında belirlenir. Konut binaları için minimum C, tadilat için minimum D sınıfı gereklidir. A veya B sınıfı hedefleyen projeler için bina akustiği uzmanı tarafından detaylı akustik proje hazırlanması zorunludur.
Hangi belgeler bir akustik raporda yer almalıdır?
Çevresel gürültü kaynaklı akustik raporlarda; işletmenin tanıtımı, gürültü kaynakları, ölçüm metodolojisi, kalibrasyon belgeleri, ölçüm sonuçları, sınır değer karşılaştırması, gürültü azaltım tedbirleri ve yetkili laboratuvarın yeterlik belgesi yer almalıdır. Mimari akustik raporda ise çevresel gürültü analizi, hedeflenen akustik performans sınıfı, mimari proje özeti, yapı elemanı tipleri, simülasyon sonuçları ve uzman yetkinlik belgesi bulunmalıdır.
İletişim ve Hizmet Talebi
Akustik rapor, müzik yayın izni, mimari akustik rapor ve akustik performans belgesi hizmetlerimiz hakkında detaylı bilgi almak; projeniz veya işletmeniz için ücretsiz keşif ve teklif talebinde bulunmak üzere bize ulaşabilirsiniz. Akredite uzman ekibimiz, ihtiyacınıza uygun çözümü en kısa sürede sunacaktır.
- Telefon: +90 212 482 0040 / +90 212 554 5891
- E-Posta: info@kipdasmuhendislik.com