Psikoteknik Test Odası Ses Ölçümü

Psikoteknik Test Odası Ses Ölçümü Nedir?

Psikoteknik test odası ses ölçümü, psikoteknik değerlendirme merkezlerinin ruhsat alımı sırasında zorunlu olarak yaptırması gereken arka plan gürültü seviyesi ölçümüdür. Test odasındaki gürültü seviyesinin 25-35 dBA aralığında olduğunu belgeleyen bu rapor, T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılan Psiko-Teknik Değerlendirme Merkezleri Hakkında Yönetmelik kapsamında ruhsat başvuru dosyasının ayrılmaz bir parçasıdır.

Kipdaş Mühendislik olarak TÜRKAK akreditasyonumuz (AB-0968-T) ve T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yeterlik Belgemiz (Y-34/305/2022) ile psikoteknik test odası ses ölçümlerini Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği’ne uygun şekilde gerçekleştiriyor; il sağlık müdürlüğü başvurularınızda kabul edilen geçerli raporları hızla teslim ediyoruz.

Psikoteknik Değerlendirme Nedir?

Psikoteknik değerlendirme; sürücülerin güvenli araç kullanmalarını sağlayan zihinsel ve psikomotor yetenek düzeylerini objektif yöntemlerle ölçmek üzere yapılan bilgisayar destekli test sürecidir. Bu değerlendirme; algılama, dikkat, muhakeme, karar verme, tepki süresi, görsel hafıza, koordinasyon ve uyanıklık gibi bilişsel becerileri inceler.

Psikoteknik Değerlendirmenin Zorunlu Olduğu Durumlar

• Hız sınırı ihlali nedeniyle birden fazla ceza alan sürücüler
• Alkol veya uyuşturucu madde etkisi altında araç kullanan sürücüler
• Çeşitli trafik kuralı ihlalleri nedeniyle ehliyetine el konulan sürücüler
• Ticari taşıt sürücüleri (SRC belgesi sahipleri)
• İş kazası sonrası işe dönüş değerlendirmeleri
• Demiryolu emniyet kritik personel
• Uçucu ve denizci personel
• Tehlikeli madde taşıyıcıları

Bu değerlendirmelerin doğru ve güvenilir yapılabilmesi için test odasının sessiz, dikkat dağıtıcı dış uyaranlardan uzak ve standardize bir akustik ortama sahip olması zorunludur. İşte tam bu noktada ses ölçüm raporu devreye girer.

Yasal Dayanak ve Mevzuat

Psiko-Teknik Değerlendirme Merkezleri Hakkında Yönetmelik

T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından 18 Temmuz 1997 tarih ve 23053 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve sonradan değişikliklere uğrayan yönetmelik; psiko-teknik değerlendirme merkezlerinin nitelikleri, faaliyetleri, ruhsatlandırılması ve denetimleri ile psikiyatri muayenesine ilişkin usul ve esasları belirler.

Yönetmeliğe ekli 4 Sayılı Cetvel’in 8. maddesi (f) bendinde merkezler için ruhsat başvurusunda istenen belgeler arasında: “4/6/2010 tarihli ve 27601 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğine göre yetkili kurumlar tarafından düzenlenmiş, test odasının 25-35 dB arası olduğunu gösterir ses ölçüm raporu” açıkça belirtilmiştir.

Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik

31 Mayıs 2017 tarih ve 30082 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik; binalarda iç mekan arka plan gürültüsü değerlendirmesinde LAeq ve NR göstergelerinin kullanılmasını öngörür. Psikoteknik test odaları gürültüye karşı hassas mekanlar kategorisinde değerlendirilir.

TS ISO 1996-2 Standardı

Akustik – Çevresel gürültünün tanımı, ölçümü ve değerlendirilmesi standardının 2. bölümü, ses basıncı seviyelerinin belirlenmesi için metodolojiyi sunar. Psikoteknik test odası ölçümleri bu standarda uygun şekilde yapılır.

Psikoteknik Test Odası Gereklilikleri

Psiko-Teknik Değerlendirme Merkezleri Hakkında Yönetmelik kapsamında test odasının sahip olması gereken özellikler:

• Ses Yalıtımı: Test odası yeterli ses yalıtımına sahip olmalıdır
• Ses Seviyesi: Ölçüm sonucu 25-35 dB(A) aralığında olmalıdır
• Aydınlatma: Yeterli ve göz yormayan aydınlatma bulunmalıdır
• İklimlendirme: Uygun sıcaklık ve havalandırma şartları
• Mahremiyet: Test sırasında müdahalesiz ortam
• Cihaz Kalibrasyonu: Onaylı test sistemi (Viyana Test Sistemi vb.)
• Kamera Kaydı: Test sürecinin görüntülü kaydı

25-35 dBA Hedef Aralığının Önemi

Mevzuatta belirlenen 25-35 dB(A) aralığı bilimsel ve psikolojik gerekçelere dayanır.

Neden 35 dB(A) Üst Sınır?

35 dB(A) üzerindeki arka plan gürültüsü test alan kişide dikkat dağılmasına, konsantrasyon kaybına ve tepki süresi ölçümlerinde yanlış sonuçlara yol açar. Psikoteknik testler milisaniyeler düzeyinde hassasiyetle değerlendirildiğinden, çevreden gelen herhangi bir ses uyaranı sonuçları sapmalı hale getirir. Bu durumda yapılan değerlendirme objektifliğini kaybeder.

Neden 25 dB(A) Alt Sınır?

25 dB(A) altı ses seviyesi (anekoik oda benzeri) ise insan psikolojisi üzerinde olumsuz etki yaratır. Aşırı sessiz ortamda kişi vücut iç sesleri (kalp atışı, solunum) daha yoğun algılar, klostrofobi ve gerginlik hissi oluşur. Bu da yine test performansını olumsuz etkileyebilir. 25 dB(A) doğal, sakin ve rahatlatıcı bir akustik ortamı temsil eder.

Karşılaştırmalı Ses Seviyeleri

• 0 dB: İşitme eşiği (sessizlik)
• 10 dB: Yaprak hışırtısı, fısıltı
• 20 dB: Sessiz oda
• 25-35 dB: Psikoteknik test odası hedef aralığı, kütüphane
• 40-50 dB: Sessiz konut iç mekanı
• 50-60 dB: Normal konuşma
• 70 dB: Trafik gürültüsü
• 85 dB: Çalışan koruma eşiği
• 100+ dB: Konser, ağır trafik

Test Odası Hazırlığı: Kritik Faktörler

Ölçüm öncesi test odasının uygun hale getirilmesi, ilk denemede başarılı sonuç almanın anahtarıdır.

1. Test Odasının Konumu ve Ortam Gürültüsü

Test odası, dış ortamdan gelen seslerin minimum seviyede olduğu bir alanda konumlandırılmalıdır. Trafik gürültüsü, komşu işletmelerden gelen sesler, cadde üzeri lokasyon veya yoğun yaya trafiği olan alanlar olumsuz etki yapar. İdeal konum binanın iç kısımları, arka cephe veya sessiz sokak tarafıdır.

2. Ses Yalıtımı Önlemleri

• Kapı: Sızdırmaz contalı, dolgulu ve ağır akustik kapı kullanılmalı
• Pencere: Çift cam veya akustik özellikli üç cam tercih edilmeli
• Duvar: Alçıpan + taş yünü + alçıpan sistemler veya akustik panel uygulaması
• Tavan: Akustik asma tavan veya ses emici malzemeler
• Zemin: Kalın halı veya akustik döşeme
• Kapı Eşiği: Hareketli kapı eşiği veya fırça contaları
• Havalandırma: Sessiz ve düşük debili klima/HVAC tasarımı

3. Cihaz ve Ekipman Yerleşimi

Test odasında bulunan bilgisayar, klima, fan, projektör gibi cihazların ses çıkarmaması veya ölçüm sırasında kapalı olması önerilir. Bilgisayar fanları, CRT ekranlar (varsa), eski yazıcı veya tarayıcılar gibi cihazlar tipik olarak 35-45 dB ses üretir. Bu nedenle:

• Sessiz fanlı bilgisayar veya SSD’li dizüstü tercih edin
• Soğutma fanlarının yeri pencere yakını dışında olsun
• Ekran (monitör) sessiz LED model olsun
• UPS gibi sürekli ses çıkaran cihazlar test odası dışında olsun

4. Ortamın Hazırlığı

Ölçüm öncesinde odada gereksiz eşya bulundurulmamalı, ortam temiz ve düzenli olmalıdır. Geniş ve boş yüzeyler ses yansımalarına yol açar; bu nedenle:

• Halı, perde, akustik panel gibi ses emici unsurlar kullanın
• Cam ve sert yüzeylerin oranını azaltın
• Test cihazı dışındaki gereksiz mobilyayı çıkarın
• Düz ve sert duvarlara akustik panel uygulayın

5. Ölçüm Öncesi Ön Kontrol

Resmi ölçümden önce kısa süreli bir ön kontrol yapılması önerilir. Bu kontrol ile ortamın ses seviyesi hakkında bilgi edinilir ve eksiklikler tespit edilir. Eksikliklerin giderilmemiş olduğu bir resmi ölçümde sonuç sınır değerin üstünde çıkarsa raporlama tekrar yapılmak zorunda kalır.

6. Komşu İşletme ve Gürültü Kaynakları

Test odasının komşu olduğu işletmeler önemlidir. Yandaki dükkanda inşaat, marangoz, dövüş sporu salonu, kafe veya canlı müzik mekanı varsa, bu mekanlardan gelen sesler test odasını olumsuz etkiler. Komşu işletmelerle iletişim kurarak ses üreten faaliyetlerin saatlerini bilmek faydalı olabilir.

7. Trafik ve Gün Saati Faktörü

Ana caddeye bakan veya yoğun trafiğe maruz konumlarda gün içinde farklı saatlerde farklı gürültü seviyeleri oluşur. Sabah trafiği, öğle yoğunluğu, akşam çıkış saatleri farklı dB değerleri üretir. Test odası bu saatlerde de 35 dB altında kalmalıdır.

Ölçüm Süreci Adım Adım

1. Aşama: Saha Keşfi ve Ön Değerlendirme

Merkezin bulunduğu binaya gelinerek test odası incelenir. Konum, yalıtım malzemeleri, çevredeki gürültü kaynakları ve potansiyel sorun noktaları değerlendirilir. Müşteriye eksiklikler önceden bildirilir; bu sayede yatırım yapılmadan önce gerekli iyileştirmeler için fırsat verilir.

2. Aşama: Ölçüm Planlaması

Ölçüm yapılacak gün ve saat belirlenir. Trafik yoğunluğunun en yüksek olduğu saatler ve sessiz saatler dikkate alınır. Genelde resmi ölçüm gündüz mesai saatleri içinde yapılır; bu en kötü durum (worst case) değerlendirmesi sağlar.

3. Aşama: Kalibrasyon ve Cihaz Hazırlığı

Class 1 ses seviye ölçer (TS EN 61672-1 uyumlu), kalibratör ile ölçüm öncesi ve sonrası kalibre edilir. Cihazın anlık (instantaneous) ve eşdeğer (LAeq) ölçüm modları test edilir. Mikrofon rüzgar ve nem koşullarına karşı uygun şekilde korunur.

4. Aşama: Ölçüm Noktalarının Belirlenmesi

Test odasında en az 3 farklı noktada ölçüm yapılır:

• Test cihazının (sandalye) konumunda – kullanıcı kulak hizasında (1.2-1.5 m yükseklik)
• Oda merkezi (yer seviyesinden 1.5 m)
• Pencere/kapı yakını (en kritik gürültü giriş noktası)

5. Aşama: Ölçüm Uygulaması

Her noktada en az 5-10 dakika süreyle LAeq ölçümü yapılır. Ölçüm sırasında oda kapısı kapalı, klima açık, dış cephe pencereleri kapalı olmalıdır. Eğer canlı testte cihaz çalışacak ise (bilgisayar) onun da açık olması ölçüm gerçekçiliği için önemlidir.

6. Aşama: Veri Analizi

Tüm ölçüm noktalarındaki LAeq değerleri kaydedilir. Maksimum, minimum ve ortalama değerler hesaplanır. Frekans spektrumu analizi yapılır. Test odasının 25-35 dB(A) aralığında kalıp kalmadığı tespit edilir.

7. Aşama: Rapor Hazırlama

Yönetmeliğe uygun resmi rapor hazırlanır. Rapor; ölçüm tarihi, lokasyon, kullanılan cihaz, kalibrasyon belgesi, ölçüm noktaları, sayısal değerler, fotoğraflar ve uygunluk değerlendirmesini içerir.

8. Aşama: Müdürlüğe Teslim

Hazırlanan rapor il sağlık müdürlüğüne ruhsat başvuru dosyasının bir parçası olarak teslim edilir. Müdürlük başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde başvuruyu inceler ve dosya üzerinde değerlendirme yapar.

Uygunsuzluk Halinde Çözüm Önerileri

Ölçüm sonucunda 35 dB(A) sınırı aşıldıysa hemen panik yapmayın. Bazı pratik müdahalelerle değer aşağı çekilebilir:

Kapı İyileştirmeleri

• Standart kapıyı akustik kapı ile değiştirin (Rw ≥ 30 dB)
• Kapı çevresine süngerli, EPDM veya silikon contalar uygulayın
• Hareketli kapı eşiği veya kapı altı fırça contası takın
• Çift kapı (giriş tamponlu) yapısı oluşturun

Pencere İyileştirmeleri

• Tek camı çift cam (en az 4-12-4 mm) veya üç camla değiştirin
• Akustik özellikli laminer cam kullanın
• Pencere çerçevesi ve duvar birleşiminde sızdırmazlık sağlayın
• İç kısma akustik perde veya storperde ekleyin

Duvar ve Tavan Yalıtımı

• İnce duvarlara akustik panel (50 mm taşyünü + alçıpan) uygulayın
• Asma tavan sistemi ile tavan ses yalıtımı sağlayın
• Kalın halı veya yer döşemesi ile darbe sesini emin
• Duvar köşelerine ses tutucu paneller yerleştirin

Cihaz Sesleri

• Gürültülü bilgisayar fanını sessiz modele değiştirin veya SSD’li sessiz dizüstü kullanın
• Klima ses seviyesi düşük modele dönüştürün veya konumlandırmasını değiştirin
• UPS, modem, yazıcı gibi cihazları başka odaya taşıyın
• Aydınlatma armatürlerinde balast sesini kontrol edin

Ortam Düzenlemesi

• Boş ve yansıtıcı yüzeylere kumaş kaplama uygulayın
• Akustik perde veya jaluzi sistemi kurun
• Köşelere büyük bitkiler yerleştirin (ses emici etki)
• Gereksiz mobilyayı çıkarın

Ses Ölçüm Raporunun Ruhsat Sürecindeki Yeri

Psikoteknik değerlendirme merkezi ruhsatı için il sağlık müdürlüğüne sunulması gereken belgeler arasında ses ölçüm raporu yer alır. Yönetmeliğin 4 Sayılı Cetvel’inde belirtilen tüm belgeler tamamlanmadan ruhsat verilmez.

Ruhsat Başvuru Dosyasında Gerekli Belgeler

• Başvuru dilekçesi
• Psikolog diploması ve cihaz kullanım belgesi
• Test sistemi norm çalışması belgesi (Viyana Test Sistemi vb.)
• Yangın güvenliği belgesi
• Test odası 25-35 dB ses ölçüm raporu
• İşyeri açma ve çalışma ruhsatı (belediye)
• Bekleme odası ve diğer mekanların krokisi
• Psikiyatri uzmanı sözleşmesi (varsa)

Müdürlük Değerlendirme Süreci

Başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içerisinde il sağlık müdürlüğünce başvuru, mevzuatta tanımlanan usul ve esaslara uygun olup olmadığı yönünde dosya üzerinde ve yerinde inceleme ile değerlendirilir. Eksiklik tespit edilen başvurulara süre verilir; eksiklikler tamamlandığında ruhsat verilir.

Hangi Tip Merkezler Bu Ölçüme İhtiyaç Duyar?

• Sürücü Psikoteknik Değerlendirme Merkezleri: Trafik psikolojisi ana faaliyet alanı
• Demiryolu Psikoteknik Değerlendirme Merkezleri: Raylı sistem emniyet kritik personel testi
• Havayolu Psikoteknik Merkezleri: Pilot ve uçucu personel değerlendirme
• Denizcilik Psikoteknik Merkezleri: Gemi adamı ve denizci testi
• İş Sağlığı Psikoteknik Merkezleri: Endüstriyel psikoloji ve işe uygunluk
• Ehliyet İptali Sonrası Değerlendirme Merkezleri: Yeniden ehliyet edinim süreci
• Sağlık Kurumları Bünyesi: Hastane içi psikoteknik üniteler
• Polis ve Asker Adayı Değerlendirme: Mesleki yeterlilik testleri

Hizmetimizin Avantajları

• İl sağlık müdürlüğü kabul kriterlerine tam uyum
• İlk denemede başarılı ölçüm için ön değerlendirme desteği
• Uygunsuzluk halinde iyileştirme önerileri
• İkinci ölçüm gerektiğinde indirimli tekrar hizmeti
• Hızlı planlama ve aynı hafta saha çalışması
• Class 1 sertifikalı, kalibrasyonlu ses seviye ölçer
• Çevre Bakanlığı yeterlik belgesi kapsamında resmi rapor
• Detaylı fotoğraflı raporlama
• İstanbul ve Türkiye geneline hizmet

Neden Kipdaş Mühendislik?

• TÜRKAK Akreditasyonu (TS EN ISO/IEC 17025:2017, AB-0968-T)
• T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yeterlik Belgesi (Y-34/305/2022)
• Çevresel Gürültü kapsamında resmi rapor düzenleme yetkisi
• 2012’den bu yana faaliyet gösteren güvenilir kuruluş
• Class 1 sertifikalı kalibrasyonlu ses seviye ölçerler
• TS ISO 1996-2 ve TS EN ISO 9612 standartlarında uzmanlık
• Hızlı planlama ve genelde aynı hafta saha hizmeti
• Ön değerlendirme ve danışmanlık desteği
• Akustik tasarım önerileri ve iyileştirme rehberliği
• Müdürlük başvuru sürecinde teknik destek
• İl sağlık müdürlükleri ile uyumlu rapor formatı
• İstanbul merkezli, Türkiye geneline saha hizmeti
• Şeffaf fiyatlandırma ve hızlı teslimat

Sıkça Sorulan Sorular

Psikoteknik test odası ses ölçümünü kim yaptırmalı?

Psikoteknik değerlendirme merkezi açmak isteyen tüm psikologlar veya bu hizmeti veren sağlık kurumları, ruhsat başvuru aşamasında ses ölçüm raporunu yaptırmak zorundadır. Mevcut merkezler de adres değişikliği, fiziksel mekan değişikliği veya akustik özellikleri etkileyen tadilat sonrasında ölçümü tekrarlatmalıdır. Periyodik denetim sırasında müdürlüğün talebi üzerine de ölçüm istenebilir.

Ses ölçüm raporu ne kadar süre geçerlidir?

Mevzuatta açık bir geçerlilik süresi belirtilmemiştir; ancak rapor düzenleme tarihindeki fiziksel koşulların geçerliliği esastır. Fiziksel mekanda değişiklik yapılmadığı, akustik özellikleri etkileyecek bir tadilat olmadığı sürece rapor güncel sayılır. İlk ruhsat başvurusunda yeni tarihli rapor istenmesi yaygın uygulamadır. Bazı il müdürlükleri rapor tarihinin 6 ayı geçmemesini ister.

Ölçüm kaç gün içinde yapılıp rapor teslim edilir?

Standart hizmet sürecinde randevu sonrası saha ölçümü 1-3 iş günü içinde yapılır. Saha çalışmasının tamamlanmasından sonra rapor 3-5 iş günü içinde teslim edilir. Acil durumlar için hızlandırılmış teslimat seçeneği sunulmaktadır; aynı gün rapor talepleri için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Test odam 35 dB üzeri çıkarsa ne yapmalıyım?

Endişelenmeyin; pratik iyileştirme tedbirleri ile değer büyük olasılıkla aşağı çekilebilir. İlk olarak kapı contaları ve sızdırmazlığı kontrol edilir, pencere çift cam ile değiştirilir, gürültülü bilgisayar veya klima cihazı sessizi ile değiştirilir, oda içine akustik panel veya halı uygulanır. Uzmanımız ön değerlendirme yaparak hangi tedbirin gerekli olduğunu net şekilde belirler. İyileştirme sonrası ölçüm tekrarlanarak uygunluk sağlanır.

Ölçüm sırasında neler yapılır, ne kadar sürer?

Saha çalışması ortalama 1-2 saat sürer. Class 1 ses seviye ölçer önce kalibratör ile kalibre edilir. Sonra test odasında en az 3 farklı noktada (test koltuğu, oda ortası, pencere yakını) 5-10 dakikalık LAeq ölçümleri yapılır. Ölçüm sırasında klima açık, kapı/pencere kapalı, oda ışıkları açık tipik kullanım koşullarında olmalıdır. Cihazlar (bilgisayar) test sırasında nasıl çalışacaksa o şekilde açık olmalıdır.

İl sağlık müdürlüğü her ölçüm raporunu kabul ediyor mu?

Hayır, yalnızca Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği kapsamında T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yeterlik belgesi verilmiş laboratuvarların düzenlediği raporlar kabul edilir. Yetkisiz kuruluşlardan alınan raporlar reddedilir. Kipdaş Mühendislik, Y-34/305/2022 belge numaralı yeterlik belgesi sahibidir ve raporlarımız tüm Türkiye genelinde tüm il müdürlüklerince kabul edilir.

Test odasının büyüklüğü nasıl olmalı?

Yönetmelikte test odası için spesifik bir büyüklük belirtilmemiştir; ancak test cihazını, kullanıcıyı ve uygun konumlandırmayı içerecek minimum 6-8 metrekare önerilir. Genel uygulama 9-12 metrekare arasıdır. Çok küçük odalarda akustik karakter sorunlu olabilir; çok büyük odalarda ise reverberasyon artar. İdeal oda yüksekliği 2.4-3 metre arasındadır.

Mevcut psikoteknik merkezimde tadilat yaptım, tekrar ölçüm gerekli mi?

Evet. Akustik özellikleri etkileyen herhangi bir tadilat (kapı/pencere değişimi, duvar kaldırma veya ekleme, tavan yenileme, klima değişikliği) sonrası ölçüm tekrarlanmalıdır. Aksi takdirde denetimlerde sorun yaşanabilir. Tadilat öncesi ön değerlendirme yaptırarak doğru malzemeleri seçmek hem maliyet hem zaman tasarrufu sağlar; bu konuda danışmanlık hizmetimizden faydalanabilirsiniz.

İletişim ve Hizmet Talebi

Psikoteknik değerlendirme merkezinizin ruhsat süreci için test odası ses ölçüm raporu hakkında detaylı bilgi almak; ön değerlendirme ve teklif talebinde bulunmak üzere bize ulaşabilirsiniz. Çevre Bakanlığı yeterlik belgeli uzman ekibimiz, en kısa sürede saha ölçümünü gerçekleştirip raporunuzu teslim edecektir.

• Telefon: +90 212 482 0040 / +90 212 554 5891
• E-Posta: info@kipdasmuhendislik.com